Səhih Hədislər - Əli bin Əbi Talib Radiyallahu Anh

Rəsulullah sallallahu əleyhi və səlləm belə buyurdu: "Allahın yolunda (CİHAD'da) bir saat ayaqda dayanmaq, qədr gecəsini Hacərül-Əsvədin yanında ibadətlə keçirməkdən daha xeyirlidir!" İbni Hibban, Beyhaki, Tərgib və Tərhib 3/94

بِسْمِ اللهِ، اَلْحَمْدُ ِللهِ وَالصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ عَلَى رَسُولِ اللهِ وَبَعْدُ

 


Atası, Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in əmisi olan Əbu Talib, anası isə Fatimə binti Əsəd bin Hişam bin Abdi Menaf'tır. Anası müsəlman olub səhabə qadınların böyükləri arasına girmişdir. Əli (ra) bilindiyi kimi Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in əmisi oğludur. Əbul-Həsən ləqəbi xatırlanan Əli (ra) , Nəbi (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) tərəfindən Əbu Turab ləqəbi də künyelenmiştir.

Buxari 6153, Heysəmi 9/101

Əli (ra) rəvayətə görə Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in risalətinin ikinci günü 8 və ya 12 yaşında olduğu halda m

üsəlman oldu. Özü Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in kürəkəni, dördüncü xəlifəsi və özüylə birlikdə ilk namaz qılan şəxsdir.

Tirmizi 3979

Rəsulu Əkrəm (sallallahu aleyhi və səlləm) 'in hicrət etdiyi gecə, həyati təhlükəni gözə alaraq böyük bir cəsarətlə onun yatağında yatmış və özünə təslim edilən əmanətləri sahiblərinə geri edərək bir gün sonra Nəbi (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) ' in təlimatı gərəyi hicrət etmişdir. Təbuk Səfəri xaric Bədir, Uhud, Xəndək və Xeybər kimi bənzəri döyüşlərə qatılaraq üstün bir kahramanlıkla döyüşmüşdür.

Özü, döyüş meydanlarında qarşısına çıxanların hamısını yeyilməsi və onunla qarşı-qarşıya gələnlərin yaşamamasıyla ün etmişdir. Demək olar ki, hər döyüşdə yara alan Əli (ra) bir rəvayətə görə Uhud döyüşündə 16 yara almışdır.

Digər tərəfdən elmi bir dahiliyə sahib idi. Hatipliği və ədəbiyyatı müstəsna bir dərəcədə idi. Hikmətli sözləri, xütbə və şeirləri məşhurdur. Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) onu gənc yaşda Yəmənə qazı olaraq göndərmişdir. Əli (ra) :

- "Ya Rəsulallah! Məni göndərirsən amma mən tecrübesizim, onların arasında necə hökm verəcəyimi bilmirəm "dəyincə Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) mübarək əlini sinəsinə vurmuş və:

- "Allahım! Bunun ürəyinə hidayətini ver və dilini sabit et " deyə dua etmişdi. Əli (ra) bu duadan sonra iki adam arasında hökm vermək barəsində heç tərəddüd etməmişdir.

İbni Macə 2310

Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) özünü çox sevərdi.

Əli radıyallahu ənhdən fəzilətinə dair hədislər

1 ) Ali (ra) , bir səfərdə əmrindəki dəstənin əldə etdiyi qənimət bölgüsü nəticəsində özünə düşən cariyeyle birlikdə oldu.Bundan narahat olan bəzi səhabələr Mədinəyə dönüşdə bu vəziyyəti Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'e izah edərək Ali (ra) ' ı şikayət etdilər. Buna çox qızan Rəsulu Əkrəm (sallallahu aleyhi və səlləm) :

"Əlidən nə istəyirsiniz? Əli məndəndir və mən Əlidənim. Məndən sonra, Əli hər möminin vəlisidir! " Buyurmuşdur.

Tirmizi 3958

2 ) Əbu Bəkir və Ömər (radıyallahu anhumə) Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in qızı Fatimə (ra) ilə evlənmək istədilər.

Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) onlara:

"O daha kiçikdir" dedi. Fatimə (ra) 'yı Ali (ra) istəyincə onun təklifini qəbul etdi.

3207 nese

3 ) Hayber'de mühasirə uzun sürmüşdü. Bir axşam Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) :

"Bayrağı sabah elə birinə verəcəyəm ki, o Allahı və Rəsulunu sevər, Allah və Rəsulu da onu sevir. Və Allah fəthi ona nəsib edəcək " buyurdu. O gecəni hər kəs, o adamın kim olduğunu maraq edər və özünü umar halda keçirdi.

Səhər olunca Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) Əli (ra) 'ı çağırtdı, o gözlərindən narahat idi. Gözlərinə rukye edərək tüpürdü və şəfa üçün dua etdi, ardınca gözləri yaxşılaşdı. Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) bayrağı ona təslim etdi və bəzi nasihatlarda tapıldı. Ardınca Allah (Azzə və Cəllə) fəthi və zəfəri ona nəsib etdi.

Buxari 3467, Müslim 2405/33

4 ) Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) ümmətinə, Qurana və Əhli Beytini əhəmiyyət göstərmələrinə əmr etmişdi.Mübahele ayəsi nazil olduqda Əli, Fatimə, Həsən və Hüseyn (radiyallahu anhu) çağırdı da:

"Ey Allahım! İşdə bunlar mənim Əhli Beyti'mdir " buyurdu.

Müslim 2404/32

5 ) Nəbi (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) məsciddən Əli (ra) 'ın qapısı xaric bütün qapıların bağlanılmasını əmr etdi.

Tirmizi 3977, Əhməd 1/75, Keşfu'l-Estar 2/195

6 ) Nəbi (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) bir başqa hədisində belə buyurdu:

"Əlini ancaq mömin sevər və ona ancaq münafiq nifrət edər!"

Tirmizi 3981, İbni Macə 114

7 ) Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) belə buyurdu:

"Kim Əliyə söverse mənə sövmüş olur!"

Əhməd 6/323, Hakim 3/121

8 ) Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) , Əli (ra) haqqında belə dua etdi:

"Ey Allahım! Onu (Əlini) sevəni sev, ona düşmən olana da düşmən ol! "

Əhməd 4/370, İbni Hibban 2205, Bəzzar 2544, İbn Əbi Asim 1367

9 ) Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) səhabələrlə birlikdə Təbuk Səfərinə gedərkən yerinə vəkil olaraq Ali (ra) 'ı Mədinədə buraxdı. Bunun üzərinə bəziləri bu hadisə haqqında irəli geri danışınca bunlar Əli (ra) 'ın ağrına getdi və Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) e yetişərək:

- "Ey Allahın Rəsulu! Məni Mədinədə uşaq və qadınlarla buraxdın. Nəhayət onlar haqqımda danışmağa başladılar "deyə şikayetlenince Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) ona belə dedi:

- "Ey Əli! Mənim hüzurumda, Harunun Musanın qatındakı dərəcəsindəsiniz. Nə var ki, məndən sonra Nəbi və Rəsul yoxdur. "

Buxari 3472, Müslim 2404/30

Şiə məzhəbinə bağlı Rafizi və İmamiyyə kimi bəzi kollar xilafətin Əli (ra) 'ın haqqı olduğuna və Nəbi (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) ' in də bunu tövsiyə etdiyinə dair bu və bunun kimi hədisləri dəlil gətirmişlər. Hətta Rafizilər, Əlini ilk xəlifə seçmədikləri üçün bütün səhabəni təkfir etmişlər, bir qisimi də haqqını axtarmadı deyə Əlinin kafir olduğuna hökm etmişlər. Bildiyimiz qədəriylə Şiələrin bir qolu olan Aleviler öz içərisində 20in üzərində firqəyə ayrılmışlar.

Bunlardan kimisi Əli (ra) 'ın haşa Allah olduğuna, kimisi Nəbi olduğuna və Cəbrayıl (Əleyhissalam) ' ın peyğəmbərlik vəzifəsini səhv adama verdiyinə, digər bir qismi ilk xəlifə olduğuna səbəbindən səhabənin səhv etdiyinə inandığı kimi, kimisi də Əhli Sünnə inancına yaxın bir inancı paylaşmaqda və yalnız adla özünü Şiə deyə bilməkdə və tanıdır.

Səhabələr də Ali (ra) 'ı sevərlər və haqqını korurlardı.

1 ) Müaviyə, Sad bin Əbi Vəqqas (ra) 'a:

"Əbu Turab'a söyməkdən səni saxlayan nədir?" Dediyində Sad (ra) :

"Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in Əliyə söylədiyi bu üç sözü xatırladığım müddətcə Əliyə əsla söyməyə. Allaha and olsun ki, o sözlərdən bir dənəsinin mənim üçün olması mənə qırmızı dəvələrdən və Ərəblərin ən qiymətli mallarından daha sevimli olardı.

Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) Əlini Harun (əleyhissəlam) 'a bənzətməsi,

-Əhli Beytim deyə tanıtması və

-Hayber'de Bayrağı ona təslim etməsi "demişdi.

Müslim 2404/32, Tirmizi 3970

2 ) Abdullah ibni Ömər (radıyallahu anhumə) 'ya bir adam Əli (ra) haqqında soruşduqda Əlinin gözəl əməllərini zikr etmiş və:

"Əli budur, evi də Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in evlərinin ortasındadır" demişdir.

Buxari 3474

3 ) Yenə Abdullah ibni Ömər (radıyallahu anhumə) Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'den belə rəvayət etmişdir:

"Həsən və Hüseyn cənnət əhlinin gənclərinin seyyidleridir. Ataları isə onlardan daha xeyirlidir. "

İbni Macə 118

Əli (ra) 'ın hökm və fətvaları yayılmış və məşhur olmuşdur. Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'den 536 hədis rəvayət etmişdir.

Cevamiu's-Sire 258

Özündən hədis rəvayət edənlər də başda oğulları Həsən və Hüseyn olmaq üzrə İbni Məsud, Əbu Musa, İbni Ömər, İbn Abbas, Əbu Rafi, Əbu Səid, Süheyb, Zeyd bin Ərkam, Cərir bin Abdullah, Əbu Ümamə, Bəra bin Azib, Əbu Cuhayfe, Ebut-Tufeyl və başqalarının.

Kiçik yaşdan etibarən İslamiyyətə sarılaraq bütün gücü ilə dinə etdiyi böyük xidmət və fədakarlığı ilə bilinən bu qiymətli şəxsin xəlifəliyi 4 il 9 ay 10 gün davam etdi.

Cevamiu's-Sire 337

Bilindiyi kimi bu dövr çox hadisəli keçmişdir. Özünə israrla edilən xəlifəlik təklifini qəbul etməmiş, bu səbəblə ümmət səkkiz gün başsız qalmışdı. Bundan ötəri xalq arasında narahatlıq və narahatlıq baş göstərmiş, nəticədə özünə edilən təzyiqlərə dözə bilməyərək təklifi qəbul etmişdir.

Bu dövrdə Osman (ra) 'ın qatillərini mühafizə etməklə günahlandırılmış, Müsəlmanların qarşı-qarşıya gəldiyi Cəməl və Siffin hadisələrinə həmsöhbət olmuşdur ki, Cəməl Vak'ası'nda Talha bin Ubeydullah ilə Zübeyr bin Avvam (radıyallahu anhumə) xaincə şəhid edilmişdilər.

Siffin Vak'ası'nda hakim seçkisinə məcbur buraxılmış, etdiyi vədə bağlı qaldığı üçün Xaricilər deyə adlandırılan qrup özündən ayrılmış və o da, dindən oxun yaydan çıxdığı kimi çıxan bu gurupla Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in əvvəldən bildirdiyi kimi Nehravan'da döyüşmüşdür .

Xaricilər buna baxmayaraq boş dayanmamış, ümməti Əli (ra) 'a qarşı qışqırtmağa davam etmiş və nəticədə özünü' Fitnənin başı 'deyə xarakterizə edib onu, Müaviyəni və Amr bin Asın öldürənin cənnətə girəcəyini dilə gətirərək onların qətlini təşviq etmiş və planlamışlar.

Nəticədə bu sui-qəsddən Müaviyə və Əmr bin As xilas olmuş, ancaq İbni Mülcəm adlı Xarici tərəfindən hicrətin 40-ci ilin Ramazan ayının 27-ci günü səhər namazında hançerlenen Əməril-Möminin Əli (ra) , 2 gün sonra 63 yaşındaykən Kufədə şəhid olmuşdur.

Allah ondan razı olsun və bizi özünə qonşu etsin.

سُبْحاَنَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لآ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ

top